Home »

 

Nacht van de Mystiek

 

Nacht van de Mystiek 2017

Knocking on Heaven’s Door

3de Nacht van de Mystiek, 3 februari 2017 LUX Nijmegen

Georganiseerd door het Titus Brandsma Instituut

VERSLAG

De derde Nacht van de Mystiek was – opnieuw – een geweldig succes. LUX Nijmegen was helemaal uitverkocht en de zaal bleef goed gevuld tot het einde, omstreeks 1 uur ’s nachts. Het lijkt er op dat het concept met de jaren in de loop der jaren steeds meer de perfectie nadert. Van het begin tot het einde bleef het niveau hoog.

Gastheer Leo Fijen kweet zich op zeer gedreven en tegelijk professionele manier van zijn taak. Hij hielp het publiek om een rode draad te vinden doorheen de verschillende onderdelen en dat deed hij ook geloofwaardig. De Nacht werd al fulminant geopend door Bart Stouten, in Vlaanderen vooral bekend als radiopresentator bij Radio KlaRa, maar zelf ook dichter, essayist en romanschrijver. Stouten nam het publiek mee naar Engelberg, naar de plaats van zijn eigen mystieke oer-ervaring. Zijn persoonlijke en eigenzinnige verteltrant bracht de zaal al meteen in vervoering. En het schitterende muzikale Duo Parazar zorgde er voor dat het publiek verder bleef deinen op het stromen van de mystieke weemoed. Dit muzikale ensemble legt zich vooral toe op Joodse Klezmer-muziek, maar liet zien dat het veel meer aankan – Middeleeuwse klanken en een eigen versie van Leonard Cohen. Dat was meteen een mooie inleiding op Kees Waaijman die een zeer overtuigende analyse van Cohens You want it darker ten beste gaf, dit vanuit de Joodse mystiek – het laatste lied van Cohen als zijn eigen Kaddish. Gerrit Steunebrink, geassocieerd onderzoeker van het Titus Brandsma Instituut nam het publiek mee naar de wereld van de Islamitische mystiek – en hoe daar het opgaan van het eigen ik in het goddelijke ik centraal staat. Een helder en gedreven verhaal dat voor het publiek nieuwe werelden opende. In het laatste deel ging Marc De Kesel, wetenschappelijk secretaris van het Titus Brandsma Instituut in op de vraag of we Bob Dylan’s Visions of Johanna nu als een mystieke tekst kunnen lezen – of niet. Met Paul van Ostaijen las Marc De Kesel Dylans poëzie als de ‘onderste trap van de mystieke ervaring’. Vervolgens was het de beurt aan Ernst Jansz en zijn ensemble om het publiek de nacht in te voeren – de mystieke nacht – mét Bob Dylan. Een indrukwekkende afsluiting die ook terecht met een staande ovatie werd beloond, in het holst van de nacht, in een donkere provinciestad waar het buiten al lang stil geworden was.

 

 

Eerdere informatie

Mystiek staat voor het melancholisch zoeken naar wat hoger en verder ligt dan de kleinheid van ons bestaan – meestal vergeefs, soms even lukkend. Het is een onophoudend verlangen dat alle religieuze tradities kennen omdat het een verlangen van mensen is en ook is het een drijfveer voor kunstenaars. Zo ook Bob Dylan, Nobelprijswinnaar literatuur – doordrongen van joods mystiek gedachtegoed, of de recentelijk overleden Leonard Cohen, wiens poëzie bij vlagen rechtstreeks uit deze grote traditie put. Zij staan centraal op de derde Nacht van de Mystiek. Dylans verbondenheid met de joodse mystiek zal door zanger Ernst Jansz en filosoof Marc De Kesel tot leven gebracht worden. Kees Waaijman zal de mystieke diepte van Leonard Cohen belichten. Ook de Vlaamse dichter, romanschrijver en woordkunstenaar Bart Stouten zal er zijn, met een hedendaags mystiek manifest en Gerrit Steunebrink over islamitische mystiek. De 3de Nacht van de Mystiek biedt weer een verrassend avondvullend programma met lezing, muziek, poëzie, gesprek – met betrouwbare gidsen door dit geheimzinnige land van de mystiek.

De foto’s volgen zo snel mogelijk!

 

Programma

Presentator Leo Fijen

19.30 uur Opening door Inigo Bocken

19.45 uur Bart Stouten
Voorbijgaan aan jezelf, daar waar
de neer te dalen hemel wacht

20.15 uur Duo Parazar
Remi en Anne-Marie Peeters
Klezmermuziek

20.45 uur Pauze

21.15 uur Kees Waaijman
Leonard Cohen-You want it darker

21.45 uur Gerrit Steunebrink
Islamitische mystiek en wij

22.15 uur Pauze

22.45 uur Ernst Jansz
Dromen van Johanna

23.00 uur Marc de Kesel
Over Bob Dylan Visions of Johanna

23.30 uur Muziek van Ernst Jansz
Bob Dylan – Dromen van Johanna

Tickets/Kaarten

Voor het bestellen van kaarten à € 25,- kunt u terecht op de website van LUX.

 

Nacht van de Mystiek 2016

Wervelend evenement doet reikhalzend uitkijken naar de Studieweek Mystiek (11-14 juli)

Op zaterdag 6 februari organiseerde het Titus Brandsma Instituut nu al voor de tweede maal de Nacht van de Mystiek in LUX Nijmegen. Een spannend en uitdagend programma zorgde ook nu weer voor een goed gevulde zaal. Een wervelende opeenvolging van kleuren en vormen, woorden en klanken, dans en voordracht voerden de aanwezigen mee doorheen de rijke wereld van de mystiek, een wereld die zich uitstrekt over de grenzen van culturen, confessies en religies. Tijdens de Nacht van de Mystiek gaat het vooral om de veelheid en verscheidenheid aan vormen waarin mensen deze ervaring van het geheim van het leven tot uitdrukking brengen, op de grenzen van het spreken, op de grenzen van het denken ook. Het was vol spanning afwachten of de tweede editie het verrassende succes van de editie 2015 zou kunnen evenaren. Dit is zeker gelukt – en inhoudelijk zat het programma nu zelfs nog wat evenwichtiger in elkaar dan in het afgelopen jaar.

Ook dit jaar was de poëzie prominent aanwezig op de Nacht, die geopend werd door Nijmegens grote dichter Victor Vroomkoning, die met zijn gedicht ‘zo boven, zo beneden’, de vraag naar wat mystiek in het midden van het leven nu eigenlijk moet, meteen op scherp stelde. Een eenduidig antwoord zou ook de Nacht niet brengen, behalve dan dat mystiek juist iets te maken heeft met het uithouden van vragen zonder antwoord.

Centraal tijdens de editie van 2016 stond evenwel de Vlaamse mystica Hadewijch (ca. 1240), eigenlijk ook één van de grote dichters uit het Nederlandse taalgebied. Haar leven en betekenis werden ingeleid door niemand minder dan Paul Mommaers, wereldwijd één van de meest vooraanstaande Hadewijch-specialisten en eminence grise van de studie van de mystiek. Het was een indrukwekkend moment voor het publiek om te kunnen delen in de wijsheid van Mommaers. Anikó Daroczi, professor Nederlands in Budapest, vertaalster van Hadewijch in het Hongaars, pakte met haar ernstige charme meteen het publiek in. En met het ensemble Panta Rhei dat ze uit Budapest meegebracht had, kende de Nacht van de Mystiek al snel een eerste zinderende, onvergetelijke hoogtepunt. Het optreden duurde bijna een uur, maar voor de meeste mensen uit het publiek hadden de Hongaarse muzikanten met hun bezwerende Middeleeuwse instrumenten nog wel een tijdje door mogen gaan. Het optreden van Paul Mommaers en Anikó Daroczi doet reikhalzend uitkijken naar de Studieweek Mystiek 2016 (11-14 juli), waar opnieuw Hadewijch op de agenda staat.

Na de eerste pauze alweer een nieuw hoogtepunt met de Derwisj-groep Haqqani Mevlevi, die ook de eerste editie van de Nacht verrast hadden. Het wervelen van de Derwisj blijft een betoverende werking hebben op wie er naar kijkt – en er ook aan begint deel te nemen. De wereld van Rumi en de soefi-traditie werd geopend en de deelnemers konden er zich in bewegen alleen maar door in LUX te zijn. Jan Oegema, één van Nederlands beste essayisten en bekend van zijn studies over Lucebert, van Ostaijen en Faverij verraste het publiek met een verhaal over de praktische kanten van de mystiek. Hij verweest naar een aantal gesprekspraktijken zoals die in de Open Kloosters beoefend worden en die hun oorsprong vinden in de spirituele traditie. Deze lezing paste wonderwel bij het initiatief van de collatio-gesprekken dat vanuit het Titus Brandsma Instituut is genomen.

En dan was het grote moment van Super Natural Selection gekomen. 6 februari, dat betekent ook de verjaardag van Bob Marley – in hun gesprek benaderden TBI-directeur Inigo Bocken en Super Natural Selection-manager Pim Lammers de figuur van Bob Marley, de grootmeester van de reggae – als een echte mysticus. Speciaal voor de gelegenheid bracht de schitterende reggae-band, die ieder jaar beter lijkt te worden, Marley’s nummer Natural Mystic, voor de gelegenheid ook versterkt. Maar het publiek moest nog even wachten vóór het zich helemaal kon laten opgaan in de klanken en kleuren van de muziek. Want kort voor middernacht bracht filosoof en vertaler Ben Schomakers opnieuw de aanwezigen in vervoering met een, naar eigen zeggen, ‘keihard intellectueel verhaal’ over Dionysius de Areopagiet. Het werd een echte expeditie door de onbekende wereld van deze geheimzinnige denker die ook wel eens de ‘vader van de westerse mystiek’ genoemd wordt. Dansend tussen het bekende en wat onbekend blijft – dat is wat Dionysius doet, en Ben Schomakers leek deze dans met het publiek op een geestelijke manier uit te voeren. Onvoorstelbaar hoe vol de zaal op dat ogenblik nog zat – maar de mensen die al naar huis waren, hebben echt wel iets bijzonders gemist, zo midden in de nacht. Opnieuw was het de schitterende band Natural Selection die de Nacht ook echt de nacht in stuurde. Opnieuw voelden heel wat aanwezigen zich geroepen om de mystieke dans van Dionysius ook concreet en lichamelijk uit te voeren op de levende klanken van de mystieke reggae.

nacht-van-de-mystiek-2017

Klik op de afbeelding voor de flyer!

Ernst


Lange video Nacht van de Mystiek 2016

 


Korte video Nacht van de Mystiek 2015

 


Lange video Nacht van de Mystiek 2015

 

Nacht van de Mystiek 2015
Omslag boek bij de Nacht van de Mystiek 2015

 


Studieweek Mystiek 2015 Impressie