Home »

 

Lezing Patrick Vandermeersch

 

Onder de leiding van Freud en Foucault

Datum: Maandag 10 Oktober 2016

Tijd: 19:30 to 21:00

Plaats: Erasmusgebouw E2.66

Organisatie: CCEP, TBI, KSGV

Spreker: Patrick Vandermeersch

Ondertitel: Een terugblik op dertig jaar theologiebeoefing

 

Verslag van de lezing (Inigo Bocken)

Het sceptisch geloof van Patrick Vandermeersch

Al vele decennia zorgt de Leuvens-Groningse godsdienstpsycholoog en theoloog Patrick Vandermeersch voor een heel eigen en soms weerbarstig geluid in de intellectuele en maatschappelijke debatten over religie en spiritualiteit. Met Freud en Foucault heeft Patrick, geduldig borend en niets ontziend, maar vaak ook met gedurfde stellingen, de christelijke spiritualiteitstraditie gelezen en herlezen. Dit leidde tot schitterende en nog steeds heel actuele studies, zoals Passie en Beschouwing. De christelijke invloed op het westerse mensbeeld of later La passion de la chair, een studie over de flagellanten. Nu heeft Herman Westerink, medewerker van het Titus Brandsma Instituut een aantal belangrijke teksten van deze uitzonderlijke wetenschapper geselecteerd en gebundeld, onder de titel: Scepticisme als vorm van geloof – de titel verwijst naar een opstel van Vandermeersch over Montaigne, die steeds model heeft gestaan voor zijn eigen intellectuele en persoonlijke weg.

Dit boek werd voorgesteld op maandag 10 oktober tijdens een bijeenkomst die door het Titus Brandsma Instituut werd georganiseerd in samenwerking met de KSGV en het Centre for Contemporary European Philosophy van de Faculteit FTR van de Radbouduniversiteit. Patrick Vandermeersch zelf hield een schitterende lezing op de geheel hem eigen ‘sceptisch-gelovige’ wijze. Het ‘sceptische geloof’ is een al te vaak vergeten positie, die zich onthoudt van al te gemakkelijke opvattingen over het geloof, een positie die kritisch is ten aanzien van heel wat dominante posities – die van het militante atheïsme, die van het religieuze traditionalisme en die van de ‘strijdbare bevrijdingstheologie’. Zo is Patrick Vandermeersch zeker één van de inspiratiebronnen van het TBI-onderzoek naar kritische spiritualiteit.

Andere sprekers gaven ook een korte reactie op het boek. Veronica Vasterling van de Faculteit FTR vroeg zich af hoe het katholieke scepticisme van Vandermeersch te rijmen is met het katholicisme dat ze uit haar jeugd kent. Daarnaast stelde ze ook de vraag naar de samenhang tussen dit scepticisme en het symbolische zoals dit bij Foucault gethematiseerd wordt. Ook Inigo Bocken gaf zijn visie op het boek, dat hij als een inspiratiebron voor het Titus Brandsma Instituut ziet, vooral door de weerbarstigheid van de positie die het inneemt. Toch had ook hij vragen over de betekenis van het sceptisch geloof in een cultuur waarin het christendom aan vanzelfsprekendheid verliest.

 

Beschrijving

Na een schets van de centrale problemen die tijdens zijn theologische opleiding aan de orde van de dag waren, brengt prof. Vandermeersch in kaart hoe Freud en Foucault zijn verder denken over religie hebben beïnvloed. Freud werd aanvankelijk als de reddende engel bij een vastgeroeste seksuele moraal aangeroepen, maar doorgaans zag men over het hoofd dat de zogenaamde ‘seksuele repressie’ niet alleen van externe krachten kwam, maar ook van een nood binnen het subject zelf: het construeren van een eigen identiteit. Alhoewel wij nu weten dat Foucault daar dieper op in ging, was het vooral zijn theorie over de vertogen ‘discours’ die toen belangrijk was om het onvermogen van het theologische discours te belichten.

De lezing van prof. Vandermeersch is in het kader van de boekpresentatie van Scepticisme als vorm van geloof , een bundeling van een aantal van zijn essays en artikelen.

Contactpersoon: Simon Gusman

Email: s.gusman@ftr.ru.nl

Registratie: Deelname is gratis, registratie is niet vereist

Oorspronkelijk bericht: http://www.ru.nl/modernitycontested/events/forthcoming-events/@1048661/onder-de-leiding-van-freud-en-foucault/

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

patrick-vandermeersch

Patrick Vandermeersch
 

scepticisme-als-vorm-van-geloof