Home »

 

Collegereeks : Mystieke plooien in het canvas

 

Over de fascinatie voor mystiek in de moderne beeldende kunst

De beeldende kunst werd pas modern toen ze brak met alle bestaande academische  tradities, inclusief de religieuze sfeer waarin die steevast hadden gebaad. En toch is de moderne beeldende kunst altijd gefascineerd gebleven door religie en al helemaal door haar mystieke tendensen.

Uit het werk van Paul Gauguin blijkt maar al te duidelijk hoe de rebelse schilder zich met de verstoten lijdende Christus identificeert; Kandinsky’s spraakmakend manifest “Über das Geistige in der Kunst” een vaak onversneden religieuze toon aan; wanneer Hugo Ball de kunst radicaal dood verklaart en de Dada-revolutie uitroept, beleeft hij dat als een liturgisch religieus moment en wijdt zijn verdere oeuvre aan Byzantijnse en andere mystiek; Mark Rothko’s worsteling met de moderne beeldtaal loopt uit op doeken die enkel nog het onvoorstelbare’ voorstellen en waarvoor in Houston, Texas een niet-confessionele kapel gebouwd wordt. Pier Paolo Pasolini’s films is religie en mystiek alom tegenwoordig als onmisbaar referentiepunt voor een mogelijke anti-bourgeois revolutie.

Wat hebben religie en mystiek dat de moderne beeldende kunst zo fascineert, ook in haar meest geavanceerde vormen waarin ze radicaal breekt met de bestaande religieuze en andere tradities?

In deze TBI-collegereeks behandelt Marc De Kesel deze problematiek in 6 colleges. Na twee colleges die het algemene kader van reflectie schetsen, zoomt hij in de vier volgende colleges in op specifieke kunstenaars. Deze colleges worden  telkens gevolgd door een lezing gegeven door een  externe docent. De locatie van de reguliere colleges is 20 en 27 september en 11 oktober E 15.39/41 (Erasmusgebouw) en 8 en 22 november en 13 december LIN 9 (Linnaeusgebouw). De lezingen na de colleges (tijd: 15.30-17.00 uur) vinden plaats op een andere locatie (zie hieronder) en zijn gratis toegankelijk voor alle belangstellenden.

 

Het schema van de colleges ziet er als volgt:

  1. Wat is modern aan de moderne beeldende kunst? (20 september)
  1. Over de verborgen mystieke inspiratie van de moderne kunst, alsook over de verborgen strijd daartegen: Mondriaan & Kandinsky versus Duchamp (27 september)
  1. Meister Eckhart als moderne poëtica (over Van Ostaijen, Gebruiksaanwijzing der lyriek) (11 oktober)

Aansluitende TBI-Lecture: Frank vande Veire (KASK, Hogeschool Gent), Wagners Kunstreligion als geniale kitsch (Erasmusgebouw E 3.01)

  1. Mystiek van de gewilde chaos: Georges Bataille over de band tussen religie en kunst (8 november)

Aansluitende TBI-Lecture: Jean Pierre Wils (RU, Nijmegen), Plaatsvervangende afwezigheid: over de dialectiek van het religieuze beeld (Erasmusgebouw E 2.66)

  1. Monotheïstisch beeldverbod en moderne kunst (22 november)

Aansluitende TBI-Lecture: Anne-Marie Bos (Titus Brandsma Instituut), Iconisch kijken naar beelden (Erasmusgebouw E 15.39)

  1. De mystieke en anti-mystieke achtergrond van de conceptuele kunst uit de jaren zestig en zeventig (over Joseph Beuys en Marcel Broodthaers) (13 december)

Aansluitende TBI-Lecture: Janneke van der Leest (RU, Nijmegen), William Blake & de goddelijke bron van de kunst (Erasmusgebouw E 1.05)

 

Data:                    20, 27 september, 11 oktober, 8, 22 november, 13 december 2017

Tijd:                      Woensdagmiddag 13.15 – 15.15 uur

Plaats:                  Erasmusgebouw, Radboud Universiteit

Prijs:                     € 350,- (inclusief reader) Studenten Radboud gratis (excl. reader)

Docent:                Marc de Kesel

Lesmateriaal:     Reader

Inschrijving:       Voor 6 september 2017 via het aanmeldingsformulier