Home »

 

Collegereeks: Moderniteit – mystiek – kritiek

 

De kritische plaats van de mystiek in de moderniteit

Wie het woord mystiek hoort, denk wellicht in de eerste plaats aan de Middeleeuwen, aan een contemplatie van en gericht op God die nog ingebed is in de vaste en zekere contouren van een kerk en een gedeelde en onbetwiste religieuze wereldbeschouwing. Toch kun je je afvragen of mystiek niet bij uitstek een modern verschijnsel is. Dat is een vraag die onder andere Michel de Certeau gesteld en geëxploreerd heeft. Volgens Certeau verschilt die moderne mystiek fundamenteel van de middeleeuwse, omdat ze niet langer gefundeerd is in een veronderstelde goddelijke orde van ideeën, betekenissen en levensbestemmingen. De moderne mystiek wordt gekenmerkt door een nieuw vertrekpunt: het moderne subject dat in en uit zichzelf de plaats moet bepalen van waaruit het in relatie treedt met God en de wereld om hem heen. Precies deze wending naar het subject betekent dat moderne mystiek gekenmerkt zal worden door zelfkritiek en een kritiek op religieuze en maatschappelijke instellingen en structuren. Tegelijkertijd is die mystiek ook een ‘kritieke toestand’, een nauwelijks uit te houden positie in een context waarin alle vanzelfsprekendheden op de helling staan.

In deze collegereeks worden de relaties tussen mystiek, moderniteit en kritiek uitgediept. Het eerste college biedt een algemeen  theoretisch kader. In de 4  volgende colleges worden telkens facetten van het centrale thema van de reeks exemplarisch uitgewerkt. In het zesde college staat tenslotte de vraag naar moderne mystiek en moderne ascese centraal – mystiek en ascese als de twee polen waartussen de christelijke spiritualiteitstraditie zich beweegt.

 

Het schema van de colleges ziet er als volgt:

  1. Michel De Certeau en de mystieke fabel.

Docent: Inigo Bocken

  1. Mystiek en macht – over Dionysius de Areopagiet en Giorgio Agamen

Docent: Marc De Kesel

  1. Imitatio Christi als kritiek – over Thomas à Kempis en Ignatius van Loyola

Docent: Inigo Bocken

  1. Mystiek als zelfkritiek en protest – over Teresa van Avila

Docent: Herman Westerink

  1. Mystiek en politiek – Francois Fénelon en de pur amour

Docent: Marc De Kesel

  1. Mystiek en ascese – Max Weber en Michel Foucault

Docent: Herman Westerink

 

Data:                    31 januari,  7 en 21 februari, 14 maart, 11 april, 9 mei 2018

Tijd:                     Woensdagmiddag 13.15 – 15.15 uur

Plaats:                 Erasmusgebouw, Radboud Universiteit

Prijs:                    € 350,- (inclusief reader) Studenten Radboud gratis (excl. reader)

Docent:               Marc de Kesel

Lesmateriaal:     Reader

Inschrijving:       Voor 17 januari 2018 via het aanmeldingsformulier